تجارت 7 میلیارد دلاری ایران و ترکیه؛ تراز تجاری منفی 2.2 میلیارد دلار

بررسی تازه‌ترین آمارهای تجارت خارجی نشان می‌دهد روابط بازرگانی ایران و ترکیه در نیمه نخست سال 1404، اگرچه از منظر رشد صادرات ایران روندی مثبت را تجربه کرده، اما همچنان با عدم‌تعادل ساختاری، نابرابری در ترکیب کالاها و آسیب‌پذیری در برابر محدودیت‌های انرژی، سیاست‌گذاری و لجستیک مواجه است.

بر اساس داده‌های رسمی، ارزش کل مبادلات تجاری دو کشور در این دوره به 7 میلیارد و 42 میلیون دلار رسیده که معادل 13.2 درصد از کل تجارت خارجی ایران است. با این سهم، ترکیه جایگاه سومین شریک تجاری ایران را حفظ کرده است؛ جایگاهی که اهمیت این کشور را در معادلات منطقه‌ای و اقتصادی ایران برجسته می‌کند.

تصویر کلی تجارت دوجانبه

در شش‌ماهه نخست 1404، صادرات ایران به ترکیه به 2 میلیارد و 718 میلیون دلار رسید که نسبت به مدت مشابه سال قبل 14 درصد رشد ارزشی و 22 درصد رشد وزنی را نشان می‌دهد. وزن صادرات ایران به این مقصد نیز به حدود 4 میلیون و 991 هزار تن افزایش یافته است. این آمار بیانگر افزایش تقاضا یا دست‌کم تداوم جریان صادراتی ایران به بازار ترکیه، به‌ویژه در حوزه کالاهای با حجم بالا و ارزش متوسط است.

در مقابل، واردات ایران از ترکیه در این بازه زمانی 4 میلیارد و 324 میلیون دلار ثبت شده است. اگرچه واردات از نظر ارزشی 22 درصد کاهش یافته، اما از نظر وزنی یک درصد افزایش را تجربه کرده است. این شکاف میان کاهش ارزشی و افزایش وزنی، نشان‌دهنده تغییر ترکیب واردات به سمت کالاهای ارزان‌تر یا با ارزش افزوده پایین‌تر است؛ موضوعی که می‌تواند ناشی از محدودیت‌های ارزی، سیاست‌های کنترلی و تغییر الگوی تقاضای داخلی باشد.

با وجود کاهش واردات، تراز تجاری ایران در برابر ترکیه همچنان منفی باقی مانده و این مسئله، عدم‌تعادل مزمن در روابط تجاری دو کشور را تأیید می‌کند.

تنوع بالا؛ اما با کیفیت نامتوازن

بررسی تنوع اقلام تجاری نشان می‌دهد ایران در این دوره 964 قلم کالای صادراتی به ترکیه داشته، در حالی که 2563 قلم کالای وارداتی از این کشور ثبت شده است. این اختلاف معنادار در تنوع واردات و صادرات، بیانگر وابستگی ایران به طیف گسترده‌تری از کالاهای ترک و در مقابل، محدود بودن سبد صادراتی ایران از نظر تنوع و پیچیدگی کالایی است.

انتهای پیام